Diazepam, czyli Relanium: dawki, ryzyko i recepta
Diazepam to najbardziej rozpoznawalna substancja wśród leków uspokajających w Polsce, głównie za sprawą nazwy Relanium. Należy do pochodnych benzodiazepiny o długim czasie działania i wydawany jest wyłącznie z przepisu lekarza.
Preparaty z diazepamem w rejestrze URPL
| Preparat | Moc i postać | Opakowanie | Kategoria |
|---|---|---|---|
| Relanium | 2 mg i 5 mg, tabletki | 20 tabletek | Rp |
| Neorelium | 5 mg, tabletki powlekane | 20 tabletek | Rp |
| Diazepam Genoptim | 2 mg i 5 mg, tabletki | 10 i 20 tabletek | Rp |
| Diazepam Grindeks | 5 mg, tabletki | 10 i 20 tabletek | Rp |
| Relanium, roztwór do wstrzykiwań | 5 mg/ml | 5 i 50 ampułek po 2 ml | Rp |
| Relsed, mikrowlewki doodbytnicze | 2 mg/ml i 4 mg/ml | 5 wlewek po 2,5 ml | Rp |
Postacie do wstrzykiwań i mikrowlewki doodbytnicze mają zastosowanie w opiece doraźnej, a nie w leczeniu prowadzonym samodzielnie w domu. E-recepta wystawiana zdalnie dotyczy postaci doustnych.
Dlaczego wszyscy mówią Relanium
Relanium weszło do polszczyzny potocznej jako synonim leku uspokajającego. W aptece pod tą nazwą kryje się jedna konkretna substancja, diazepam, w dwóch mocach: 2 mg i 5 mg. Pacjent, który prosi o Relanium, często ma na myśli po prostu coś na uspokojenie, a to zupełnie inna rozmowa niż prośba o kontynuację konkretnego leczenia.
Warto rozdzielić te dwie sytuacje przed wypełnieniem wywiadu. Jeśli chodzi o wyciszenie w trudnym okresie, lekarz rozważy szerszy zestaw możliwości, w tym leki spoza grupy benzodiazepin. Jeśli chodzi o kontynuację terapii diazepamem, kluczowe będą daty i dawki.
Długie działanie zmienia zasady
Diazepam należy do benzodiazepin długo działających. Ma to dwa praktyczne skutki. Pierwszy jest korzystny: stężenie leku spada powoli, więc objawy odstawienne pojawiają się łagodniej niż po lekach krótko działających. Z tego powodu diazepam bywa wykorzystywany w planowym odstawianiu benzodiazepin.
Drugi skutek jest niewygodny: lek działa również wtedy, gdy przestał być potrzebny. Po dawce wieczornej sprawność potrafi być obniżona rano, a subiektywne poczucie wyspania nie jest tu dobrym wskaźnikiem. U osób starszych efekt kumuluje się przy codziennym stosowaniu i zwiększa ryzyko upadku.
Kiedy lekarz odmówi
- Pierwszy kontakt i prośba o konkretną nazwę, bez historii leczenia i bez ustalonej przyczyny objawów.
- Czynne uzależnienie od alkoholu, przy którym diazepam zwiększa ryzyko zamiast je zmniejszać. Leczenie zespołu odstawiennego prowadzi się pod nadzorem, nie zdalnie.
- Objawy sugerujące bezdech senny oraz ciężka niewydolność oddechowa, w których leki hamujące ośrodek oddechowy są przeciwwskazane.
- Ciąża i karmienie piersią, gdzie decyzję podejmuje lekarz prowadzący ciążę.
- Rosnące zapotrzebowanie na dawkę albo pobieranie recept równolegle od kilku lekarzy.
Nie odstawiaj nagle. Jeśli przyjmujesz diazepam od tygodni lub miesięcy, przerwanie z dnia na dzień może wywołać silny niepokój, bezsenność, drżenie, a w skrajnych przypadkach drgawki. Redukcję dawki planuje lekarz. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod 116 123, w stanie nagłego zagrożenia życia pod 112.
Pytania o diazepam
Czy diazepam jest na receptę?
Tak. Wszystkie preparaty doustne z diazepamem, czyli Relanium 2 mg i 5 mg, Neorelium 5 mg, Diazepam Genoptim 2 mg i 5 mg oraz Diazepam Grindeks 5 mg, mają w rejestrze URPL kategorię Rp.
Czym jest Relanium i czy nadal jest dostępne?
Relanium to nazwa handlowa diazepamu. W rejestrze figurują tabletki 2 mg i 5 mg w opakowaniach po 20 sztuk oraz roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml. Nazwa utrwaliła się w języku potocznym tak mocno, że wielu pacjentów mówi Relanium na każdy lek uspokajający, choć substancji tego typu jest kilkanaście.
Jak długo działa diazepam?
Długo, dłużej niż większość leków uspokajających. Efekt utrzymuje się przez wiele godzin, a u części osób sprawność jest obniżona jeszcze następnego dnia rano. Z tego powodu lek utrudnia prowadzenie pojazdów także po nocy i wymaga szczególnej ostrożności u osób starszych.
Czy diazepam można łączyć z alkoholem?
Nie. Połączenie nasila hamowanie ośrodkowego układu nerwowego: rośnie senność, zaburzenia równowagi i ryzyko luk w pamięci. Diazepam pozostaje aktywny w organizmie długo, więc odstęp kilku godzin od wypitego alkoholu nie usuwa tego ryzyka.
Czy dostanę receptę na diazepam podczas konsultacji online?
Przy pierwszym kontakcie zwykle nie. Lekarz sprawdza historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta i ocenia, czy istnieje udokumentowana przyczyna oraz czy nie ma cech uzależnienia. Realną drogą jest kontynuacja leczenia rozpoczętego wcześniej albo plan stopniowego zmniejszania dawki.
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) oraz Charakterystyki Produktów Leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
- Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie. Serwis nie jest apteką i nie prowadzi obrotu produktami leczniczymi.
Kontynuujesz leczenie diazepamem
Podaj w wywiadzie dawkę, częstotliwość i lekarza, który prowadził leczenie do tej pory. Konsultacja psychiatryczna kosztuje 250 zł, kontynuacja leczenia od 199 zł.
Zamów konsultację